24.06.2020

          Quý độc giả thân mến!

          Ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục đã được Cố Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela - Nhà tư tưởng vĩ đại - Người nhận giải Nobel Hòa bình 1993, phát biểu thành câu nói nổi tiếng “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà bạn có thể sử dụng để thay đổi thế giới”. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng nói về chiến lược giáo dục “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.Thật vậy, chúng ta không thể phủ nhận vai trò to lớn của giáo dục đào tạo đối với mỗi dân tộc, mỗi quốc gia trên thế giới. Đặc biệt là trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ như hiện nay, việc phát triển giáo dục sẽ mở ra con đường thuận lợi để mỗi dân tộc, mỗi quốc gia có thể hội nhập thế giới một cách nhanh chóng hơn.

          Đối với Nhật Bản, một quốc gia nghèo về tài nguyên thiên nhiên, hơn nữa lại trải qua những thử thách về thiên tai, chiến tranh…nên việc phát triển đất nước dựa trên nền tảng tài nguyên con người là một con đường hợp lý. Thực tế cho thấy, việc phát triển giáo dục đã góp phần quan trọng đưa Nhật Bản từ một nước nghèo, chỉ trong vài chục năm đã trở thành một cường quốc trên thế giới. Một trong những cơ sở quan trọng của sự thay đổi này đó là sự khai sáng văn hóa vĩ đại của Nhà giáo dục học Fukuzawa Yukichi, được biết đến qua tác phẩm nổi tiếng “Khuyến học”. Sách dày 244 trang, in trên khổ 21 cm, của tác giả Fukuzawa Yukichi viết và được Phạm Hữu Lợi dịch, quyển sách do nhà xuất bản Thế Giới ấn hành vào năm 2017.

          Bạn đọc thân mến! “Khuyến học” là tác phẩm có ảnh hưởng lớn lao nhất đến công chúng Nhật Bản. Khi được in lần đầu trong thời kỳ Duy Tân, cuốn sách đã có một số lượng ấn bản kỷ lục là 3,4 triệu bản, trong khi dân số Nhật Bản thời đó chỉ khoảng 35 triệu người. Kể từ đó đến nay, tác phẩm đã được tái bản liên tục, chỉ tính từ năm 1942 đến năm 2000, riêng nhà xuất bản Iwanami Bunko cũng đã tái bản đến 76 lần (Lời Nhà xuất bản). Cuốn sách có 17 chương, đề cập đến những vấn đề mà xã hội Nhật lúc bấy giờ đang phải đối mặt và phải vượt qua để có thể trở thành cường quốc, từ cách học làm người cho đến các vấn đề dân tộc, lợi ích của giáo dục, khoa học, quyền tự do bình đẳng và quan hệ giữa chính quyền với người dân, cách tiếp thu văn minh phương Tây. Xuyên suốt trong tác phẩm là một hệ thống các dẫn chứng, lý luận với lời lẽ đơn giản, gần gũi nhưng chặt chẽ, sâu sắc để khẳng định chân lý: “Trời không tạo ra người đứng trên người và cũng không tạo ra người đứng dưới người. Tất cả do sự học mà ra”. Tác giả khẳng định: “Người chịu khó học, hiểu biết nhiều sẽ trở thành người quan trọng, sống sung túc; người vô học sẽ trở thành con người thấp kém, nghèo khổ”.

          Về môn học: Theo Yukichi, ta phải học những môn thiết thực cho cuộc sống như: nhớ cách cân, đong, đo, đếm; học địa lý để biết phong thổ nước Nhật và các nước trên địa cầu; học vật lý để phân biệt được tính chất của mọi vật thể trong thiên nhiên, qua đó tìm ra tác dụng của nó; học kinh tế là giải đáp cho chúng ta mọi vấn đề liên quan đến chi tiêu trong mỗi gia đình cũng như nền tài chính của cả quốc gia; học đạo đức để cư xử, giao tiếp giữa người với người.

          Về cách học: quan điểm của Yukichi rất mới so với quan điểm lúc bấy giờ, nhưng vẫn nguyên giá trị đến ngày nay, đó là nên học, đọc trực tiếp từ bản gốc tiếng Anh, Pháp Đức. Học phải được ứng dụng vào thực tế, tạo ra của cải, vật chất, giúp ích cho mọi người xung quanh và đất nước. Học như vậy mới là “thực học”, mới có ích cho cuộc sống.

          Quan điểm về văn minh của một quốc gia: Theo Yukichi, văn minh của một quốc gia không phải là do chính phủ sáng tạo từ trên xuống và không phải do thường dân làm được từ dưới đưa lên. Văn minh của một quốc gia phải do tầng lớp giữa - giai cấp trung lưu - có tri thức, kiến thức, động não trước thời cuộc, suy nghĩ hợp lòng dân thực hiện. Có như vậy mới mong thành công.

          Quan điểm về việc làm: Yukichi phê phán những quan điểm về công việc được xem là có vị trí xã hội thời ấy: “Làm quan là cách tiến thân tốt nhất trong mọi cách tiến thân”; “quyền lực là chìa khóa vạn năng”. Theo ông, làm việc ngoài Chính phủ sẽ có rất nhiều lợi ích cho quốc gia, dân tộc. Việc tinh giản bộ máy thì công việc của Chính phủ sẽ trôi chảy hơn, những người dư ra có thể hoạt động trong khu vực tư nhân, như vậy một mũi tên này trúng 2 đích, giúp đất nước phát triển.

          Yukichi trích dẫn câu ngạn ngữ Châu Âu để khẳng định mục đích của việc học: “Nếu mọi người ai cũng chỉ mong thỏa mãn và an nhàn cho riêng cá nhân mình thì thế gian này cũng không có gì khác khi mới có loài người". Con người, đặc biệt là tầng lớp thanh niên, nếu chỉ lo cho việc ăn, ở, việc sung túc, an nhàn của mỗi cá nhân mình thì “chỉ lặp lại những gì mà loài kiến đã và đang làm không hơn không kém”. Mục đích thật sự của việc học, đó là phải ứng dụng kiến thức để giúp đỡ người khác, góp phần công sức để cộng đồng, quốc gia, dân tộc cùng phát triển.

          Quý độc giả thân mến! Qua tác phẩm này, mỗi người Việt Nam, nhất là các bạn trẻ nên đặt ra và quyết tâm theo đuổi những mục tiêu cuộc đời mình, nhằm không chỉ đem lại tương lai tốt đẹp cho bản thân, gia đình, mà hơn thế nữa là giúp ích cho cộng đồng, xã hội, góp phần nước ta phát triển theo kịp các cường quốc trên thế giới.

          Thân mời quý bạn đọc đến với Thư viện tỉnh Kiên Giang, Địa chỉ tại Lô C20-02, đường 3 tháng 2, phường Vĩnh Lạc, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang để tìm đọc quyển sách thật hay và ý nghĩa này.

                                                                                                            Tú Mi

 

 

Số lần đọc: 144
Tin liên quan