05.03.2014
Ngày nay khi công nghệ thông tin phát triển ồ ạt, ngoài hệ thống thư viện và nhà sách, người dân có nhiều sự lựa chọn hơn trong việc tra cứu tài liệu, mở mang dân trí. Nói như vậy là ở bình diện chung, còn đối với người dân nông thôn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc Khmer ở Kiên Giang thì sách, báo, tạp chí được in trên giấy vẫn thật cần thiết cho nhu cầu văn hóa đọc.

Đa dạng hóa mô hình tủ sách, phòng đọc phục vụ cộng đồng

Vào khoảng năm 2000, Sở Văn hóa – Thông tin (nay là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã dành một khoản kinh phí từ 120 đến 200 triệu đồng/năm từ nguồn phát triển sự nghiệp thư viện để thí điểm xây dựng mô hình tủ sách xã, ấp. Thư viện tỉnh được giao trách nhiệm phối hợp với chính quyền cơ sở khảo sát điều kiện, nhu cầu đọc của người dân các xã, ấp tại một số huyện, thị trong tỉnh. Phương thức đầu tư xây dựng tủ sách cộng đồng là chính quyền xã, ấp bố trí địa điểm, một ít bàn, ghế và người quản lý tài liệu, phục vụ bạn đọc. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (thông qua Thư viện tỉnh) bổ sung vốn sách, báo ban đầu mang tính chất “gây men”.

Ảnh internet

Với quyết tâm từ phía ngành VHTTDL và chính quyền các cấp cùng với tâm huyết của cán bộ Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh... tại cơ sở, sau một thời gian không dài, nhiều tủ sách, phòng đọc xã, ấp ra đời và được người dân quan tâm tìm đến ngày càng nhiều hơn. Từ mô hình tủ sách, phòng đọc xã, ấp, các mô hình tủ sách khác ở hộ gia đình, quán giải khát, các cơ sở thờ tự, kể cả mô hình liên kết với điểm Bưu điện văn hóa xã của ngành Thông tin và Truyền thông, tủ sách đồn biên phòng của Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng, tủ sách đoàn thanh niên của Tỉnh đoàn... cũng lần lượt hình thành góp phần rất lớn phục vụ văn hóa đọc cho đồng bào, chiến sỹ vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Hàng năm ngành VHTTDL đều dành một khoản kinh phí bổ sung sách, báo, tạp chí cho các phòng đọc, tủ sách nói trên.Sau gần 10 năm xây dựng mô hình phòng đọc, tủ sách phục vụ cộng đồng tại cơ sở, đến nay trên địa bàn tỉnh Kiên Giang có khoảng 180 điểm đọc sách, báo. Nhiều tủ sách, phòng đọc đã phát huy hiệu quả trong việc cung cấp tài liệu khoa học kỹ thuật giúp bà con nông dân ở nông thôn áp dụng vào chăn nuôi, trồng trọt, làm giàu từ thửa ruộng, mảnh vườn, vuông tôm... trên quê hương mình. Trong đó phải kể đến tủ sách gia đình của chị Huế huyện Hòn Đất, tủ sách gia đình anh Kai huyện Tân Hiệp, điểm Bưu điện văn hóa ấp Thạnh Trung, xã Thạnh Hưng, huyện Giồng Riềng, tủ sách Hội Chữ thập đỏ xã Gành Dầu, huyện Phú Quốc, tủ sách thánh thất Cao đài Bạch Y, huyện Châu Thành, hay một số tủ sách của các xã thuộc huyện An Biên, Hòn Đất, điểm đọc sách phục vụ cộng đồng của huyện Kiên Hải... đã góp phần đáng kể vào việc mở mang dân trí của nhân dân.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi qua những chuyến công tác tại cơ sở, bên cạnh một số tủ sách, phòng đọc đang đóng vai trò chủ đạo trong việc phục vụ nhu cầu đọc của người dân thì vẫn còn nhiều tủ sách rơi vào tình trạng mất dần sách. Có nhiều nguyên nhân khác nhau, song một phần do thiếu người quản lý  (thời gian qua tất cả đều làm công tác kiêm nhiệm và không được hưởng thù lao). Mặt khác vốn sách, báo bổ sung ít vì chưa vận động được các cá nhân, doanh nghiệp tham gia ủng hộ. Lý do đó khiến nhiều tủ sách phải chịu cảnh không có bạn đọc vì thiếu sách mới, sách hay và thiếu cả người quản lý tâm huyết yêu sách, quý sách.

 Trong khi người dân nông thôn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo đang thiếu sách, báo thì Thư viện tỉnh – nơi được coi là có vốn tài liệu khá phong phú lại chưa có phương tiện luân chuyển sách xuống cơ sở. Việc luân chuyển sách, báo, tạp chí từ tỉnh đến xã, ấp trong suốt thời gian dài trước đây và cả hiện nay còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện của các huyện, thị, thành phố và tâm huyết của những người làm công tác thư viện ở cơ sở.

Cần tiếp tục phát triển văn hóa đọc cho người dân nông thôn

 Việc tiếp tục nâng cao dân trí thông qua hình thành phòng đọc, tủ sách xã, phường, thị trấn (nằm trong nhà văn hóa) là một trong những tiêu chí xây dựng xã nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay. Đối với Kiên Giang, nên chăng  ngành VHTTDL, Thông tin và Truyền thông, Tư pháp, Bộ đội Biên phòng, Tỉnh đội và các sở, ban ngành, đoàn thể khác có liên quan cần tăng cường phối hợp lồng ghép xây dựng các mô hình liên kết tủ sách pháp luật - điểm Bưu điện văn hóa xã - tủ sách trường học - tủ sách xã, ấp... để phát huy tốt hơn hiệu quả phục vụ nhu cầu đọc của người dân. Trước mắt, cần tiến hành một cuộc khảo sát nắm lại thực trạng hoạt động của các tủ sách, phòng đọc đã đầu tư xây dựng hơn 10 năm qua để có cái nhìn khách quan và đưa ra giải pháp phù hợp với tỉnh và từng huyện, thị, thành phố. Về lâu dài, nên tận dụng tối đa phương thức luân chuyển sách từ Thư viện tỉnh xuống Thư viện huyện, thị, thành phố và đến tủ sách cơ sở; phát huy các nguồn tài trợ sách từ chương trình mục tiêu Quốc gia của Trung ương, sự đầu tư của địa phương và sự tham gia ủng hộ của các mạnh thường quân. Có như vậy vốn sách báo, tài liệu của phòng đọc, tủ sách mới phong phú, kịp thời có sách mới, sách hay, phù hợp với điều kiện ở nông thôn và mỗi vùng.

Một vấn đề khác không kém phần quan trọng là công tác tuyên truyền, giới thiệu sách. Đây là hình thức đáng lưu tâm, nhất là việc tổ chức các buổi tọa đàm, giới thiệu sách mới, giới thiệu sách theo chuyên đề trong các trường học và những nơi tập trung đông dân cư; trưng bày, giới thiệu sách mới phục vụ lưu động; giới thiệu sách qua sóng phát thanh và bằng các hình thức thư mục sự kiện hay vào dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn... Đặc biệt, việc bố trí, sắp xếp người quản lý tủ sách, phòng đọc phải là những người giàu nhiệt huyết; có thể chọn đối tượng là cán bộ đã nghỉ hưu, yêu sách, mê sách và hết lòng vì sự nghiệp văn hóa đọc của người dân trong vùng./.

 

Đồng Bằng

Số lần đọc: 1126
Tin liên quan