05.03.2014
Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 đã được Chính phủ phê duyệt đề ra mục tiêu đầu tư xây dựng thư viện có tính khu vực tại các thành phố lớn như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh nhằm hướng tới phong trào đọc sách, góp phần xây dựng thế hệ đọc tương lai.

Sách là kho tàng tri thức của nhân loại. Sự cần thiết của việc đọc sách cũng đã được nói đến rất nhiều trong các cuộc hội thảo, hội nghị của ngành văn hóa, giáo dục, trên các diễn đàn, các trang mạng xã hội…Cũng đã có không ít hội thảo, hội nghị được các cơ quan quản lý, các đơn vị hoạt động trong ngành thư viện, xuất bản, in ấn tổ chức nhằm tìm ra giải pháp phát triển văn hóa đọc trong đời sống. Một trong số các giải pháp được quan tâm đặc biệt đó là đầu tư xây dựng thư viện để thu hút độc giả. Thư viện được đầu tư ở đây không phải là những thư viện đơn thuần như chúng ta vẫn thấy lâu nay, mà những thư viện được chọn để đầu tư này ngoài chức năng như kho lưu trữ sách còn phải là một điểm đến lý tưởng cho người đọc sách với không gian, kiến trúc đẹp, đa dạng chủng loại sách…Thực tế thì đầu tư xây dựng những thư viện như vậy có thể phát triển văn hóa đọc như mong đợi của các nhà quản lý?

Trên thế giới, hình thức thu hút độc giả bằng cách đầu tư xây dựng những thư viện đẹp, kiến trúc độc đáo, không gian đọc tạo cảm giác dễ chịu đã được nhiều quốc gia áp dụng. 

 

Thư viện Cầu Vồng tại thành phố Melbourne, Úc..

 

Ví dụ như tại thành phố Melbourne ( Úc), chính quyền thành phố đã cho xây dựng một thư viện độc đáo lấy ý tưởng từ hình ảnh cầu vồng để tạo cho công trình kiến trúc thư viện của thành phố một hình ảnh thu hút độc giả ngay từ bên ngoài. Và thực tế sau khi hoàn thành, công trình kiến trúc với màu sắc và thiết kế bên ngoài như một biệt thự sang trọng, độc đáo đã thu hút hàng nghìn lượt độc giả mỗi ngày. Số lượng độc giả đến với thư viện cầu vồng vẫn liên tục tăng lên theo từng năm khẳng định quyết định đầu tư xây dựng thư viện này hành động đúng đắn của chính quyền thành phố Melbourne.

Với quan điểm, trẻ em là tương lai là vận mệnh của đất nước, chính phủ Mexico đặc biệt chú trọng việc hình thành văn hóa đọc cho trẻ em, ngày từ lứa tuổi nhi đồng để thói quen này sẽ theo các em trong việc hình thành nhân cách, văn hóa, trình độ. Nhiều thư viện dành riêng cho trẻ em với kiến trúc rất độc đáo đã được đầu tư xây dựng tại Mexico. Mới đây, chính phủ tiếp tục cho xây dựng 1 thư viện dành riêng cho trẻ em với kiến trúc có 1 không 2 trên thế giới. Đến với thư viện này, trẻ em có thể thỏa sức học mà chơi và để trí tưởng tượng của mình có thể bay xa. Thư viện Ninos Conarte vốn là một thư viện địa phương không mấy thu hút độc giả, tuy nhiên sau khi được đầu tư sửa chữa, thay đổi nội thất, cách bố trí không gian đọc, thư viện đã trở thành một trong những thư viện hút độc giả trẻ hàng đầu tại Mexico. Với ý tưởng “Những dãy núi sách”, thư viện Ninos Conarte mang đến cảm giác như đến một ngọn núi chứa sách thực sự. 

 

Thư viện với ý tưởng "Những dãy núi sách" của Mexico thực sự là một không gian hấp dẫn, thu hút người đọc...

 

Các kiến trúc sư đã lắp các giá sách trên cấu trúc gồ ghề bằng thép rồi sau đó trải thảm lên phía trên. Các giá sách được thiết kế gắn với nhau với cấu trúc tạo hang núi đảm bảo lũ trẻ có đủ góc trốn, hoặc 1 hang để ẩn mình vào đó đọc sách. Nếu muốn thay đổi không khí, hoặc vận động 1 chút sau thời gian đọc dài chỉ cần 1 tấm xốp, 1 cái gối ôm được đặt rải rác khắp thư viện, các bạn  nhỏ có thể chơi trò “trượt dốc”..Những trải nghiệm phải khẳng định là thu hút cả đối tượng độc giả là người trưởng thành chứ không chỉ có trẻ em…Các kiến trúc sư còn tinh tế, với phần thiết kế ánh sáng rất hài hòa nhưng lại tương phản như một sân khấu rực rỡ kích thích trí tưởng tượng của trẻ nhỏ, tạo cảm giác như chúng đang sống trong 1 cuộc phưu lưu. Việc đầu tư xây dựng thư viện “Những dãy núi sách” đã thành công ngoài cá mong đợi của các cơ quan quản lý. Minh chứng rõ nhất của sự thành công này được chứng minh bằng số lượng độc giả tìm đến thư viện và thời lượng mà trẻ em đòi cha mẹ chúng cho phép lưu lai thư viện ngày càng tăng.

Tại Việt Nam, hình thức đầu tư xây dựng thư viện để phát triển văn hóa đọc đã được Chính phủ, Bộ VHTTDL đề ra trong Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020. Chiến lược nêu rõ: “Đầu tư đúng tầm cho thư viện, chú trọng những thư viện có tính khu vực: Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hoà, TP.Hồ Chí Minh, Lâm Đồng. Hình thành 03 trung tâm bảo quản vùng tại Hà Nội, Huế, TP.Hồ Chí Minh. Tiến tới tổ chức một mạng lưới thư viện công cộng rộng khắp, linh hoạt, phù hợp trên địa bàn cả nước; củng cố và xây dựng thư viện ở các quận, huyện, thị xã...Xây dựng, củng cố và hiện đại hoá thư viện của các trung tâm nghiên cứu khoa học, các trường học, thư viện lực lượng vũ trang, của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp. Đổi mới phương thức hoạt động phục vụ bạn đọc ở các thư viện theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tự động hoá, hiện đại hoá trong các khâu hoạt động của thư viện… Xây dựng phong trào đọc sách trong xã hội, góp phần xây dựng có hiệu quả thế hệ đọc tương lai…”

Với dự án Thư viện Khoa học tổng hợp, Thành phố Đà Nẵng là một trong những thành phố đi đầu trong việc đầu tư xây dựng thư viện để phát triển văn hóa đọc tại Việt Nam hiện nay. Dự án Thư viện Khoa học tổng hợp đã được UBND thành phố Đà Nẵng phê duyệt Quy mặt Tổng mặt bằng chi tiết 1: 500 theo Quyết định số: 6915/QĐ-UBND ngày 8 tháng 10 vừa qua. 

 

Hình ảnh Thư viện Khoa học Tổng hợp với ý tưởng kiến trúc Những trang sách mở của thành phố Đà Nẵng hứa hẹn sẽ tạo đà cho sự phát triển văn hóa đọc tại Đà Nẵng nói riêng và các thành phố khác tại Việt Nam nói chung...

 

Theo như Quy hoạch, thư viện Khoa học tổng hợp sẽ được xây dựng trên một khu đất có tổng diện tích lên tới 15.220 m2, trong đó tổng diện tích mặt sàn xây dựng là 10.610 m2, diện tích trồng cây xanh là 5.290 m2. Thư viện Khoa học tổng hợp sẽ được chia thành 3 tầng, trong đó tầng trệt có diện tích 3500 m2 gồm: Không gian triển lãm; Phòng đọc sách, Phòng mượn sách; Phòng tra cứu; Phòng đọc cho người khiếm thị; Phòng Hội nghị/Hội thảo…Tầng 2 có diện tích 3350 m2 gồm: Phòng đọc sách dành cho doanh nhân; Phòng đọc tự chọn, Khu hành chính; Phòng phục chế…Tầng 3 có diện tích 3285m2 gồm: Phòng đọc hạn chế, Phòng lưu trữ tài liệu, Phòng đọc ngoại ngữ, Phòng đọc tương lai cho các dự án tài trợ sách; Khu vực dành cho trẻ em…Tổng dự toán kinh phí ước tính đầu tư xây dựng thư viện Khoa học tổng hợp là 126.577.350.000 đồng. Dự kiến sẽ khởi công xây dựng năm 2014 và phấn đầu hoàn thành trong vòng  từ 1 tới 2 năm.

Mặc dù được đầu tư lớn cả về diện tích cũng như kinh phí, song những con số nêu trên không phải là điều ấn tượng nhất của dự án xây dựng thư viện Khoa học tổng hợp của thành phố Đà Nẵng. Điều khiến nhiều đối tượng từ nhà quản lý đến người dân hấp dẫn với dự án lại nằm ở ý tưởng và mục tiêu của lãnh đạo thành phố Đà Nẵng. Được nhiều người dân trên khắp đất nước yêu mến gọi với tên “Thành phố đáng sống nhất ở Việt Nam”, Đà Nẵng đang phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc những năm gần đây. Điều đặc biệt là dù phát triển với tốc độ nhanh nhưng Đà Nẵng không chỉ chú trọng vào lĩnh vực kinh tế, thành phố trẻ năng động này biết kết hợp phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội. Có lẽ đó cũng chính là lý do khiến nơi này trở thành thành phố đáng sống nhất tại Việt Nam trong lòng người dân. Trong chiến lược phát triển thành phố, lãnh đạo thành phố luôn đặt trọng tâm phát triển văn hóa, trong đó việc khơi gợi, xây dựng văn hóa đọc cho người dân là một trong những yếu tố then chốt có tính chất quyết định.

Xác định được tầm quan trọng của văn hóa đọc, UNBD thành phố Đà Nẵng đã lên ý tưởng và cho triển khai nghiên cứu các phương án kiến trúc cũng như tìm khu vực thích hợp để xây dựng. Theo đó, thư viện Khoa học tổng hợp sẽ không chỉ đơn thuần là một kho chứa sách mà hơn như vậy, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng mong muốn nơi này sẽ thực sự trở thành một địa điểm lý tưởng để đọc sách và từ đây sẽ có đông người quan tâm hơn tới việc đọc sách. Không khô khan hay gò bó như những thư viện thông thường, Thư viện Khoa học tổng hợp với ý tưởng kiến trúc “Những trang sách mở” sẽ là điểm đến hấp dẫn mọi đối tượng, lứa tuổi bởi không gian mở với cây xanh, cảnh quan hài hòa, sự đa dạng trong hệ thống sách, cũng như những hoạt động được tổ chức thường xuyên tại đây.

Theo ông Bùi Văn Tiếng - Trưởng ban Tổ chức Thành ủy TP. Đà Nẵng thì sau khi hoàn thành Thư viện Khoa học tổng hợp sẽ là một không gian đọc quy mô nhất hiện nay nếu so sánh trên cơ sở những thành phố có số dân dưới 1 triệu người. Thư viện Khoa học tổng hợp  “Những trang sách mở” sẽ không chỉ là một thư viện, một kho chứa sách mà là một không gian để người đọc tận hưởng, là nơi lý thú để đọc sách…Với mong muốn sẽ là địa điểm thu hút độc giả, phát triển văn hóa đọc, thư viện sẽ miễn phí việc mượn sách, đọc sách. Tuy nhiên, một số không gian cũng sẽ giới hạn người đọc bằng cách chỉ những độc giả được cấp thẻ, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học…mới được tham gia ví dụ như không gian dành cho doanh nhân, phòng tài liệu, khoa học… Ông Bùi Văn Tiếng cũng cho biết: lãnh đạo thành phố quyết tâm xây dựng thư viện trở thành địa điểm “chứa sách và đọc sách” hấp dẫn vì thế các đầu sách tại đây sẽ được thường xuyên cập nhật để không ngừng đổi mới phục vụ nhu cầu bạn đọc. Sự đa dạng của các chủ đề sách cũng được quan tâm, đầu tư để thư viên có thể hấp dẫn mọi đối tượng, lứa tuổi.

Chia sẻ về việc làm sao để có thể thu hút độc giả đến với thư viện, Ông Bùi Văn Tiếng cho biết: Để người dân chịu dành thời gian đến với thư viện đọc sách thì cần có các chiến lược, kế hoạch hoạt động cụ thể. Tuy nhiên những hoạt động có thể thực hiện ngay đó là miễn phí mượn và đọc sách; Tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm về sách; Tổ chức các buổi giao lưu, giới thiệu sách; Tổ chức cho nhà xuất bản và độc giả gặp gỡ, trao đổi; Thi kể chuyện, thi đọc sách….Bên cạnh đó không ngừng giữ gìn, bảo vệ không gian xanh, sạch tạo môi trường đọc thoải mái cho người đọc cũng là một trong những điều kiện tiên quyết…

Mặc dù chưa khởi công xây dựng, song với những thành quả về kinh tế, văn hóa, xã hội mà thành phố Đà Nẵng đã thực hiện được những năm gần đây, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một Thư viện Khoa học tổng hợp trong tương lai sẽ thu hút độc giả và là tiền đề cho việc phát triển văn hóa đọc tại thành phố Đà Nẵng nói riêng và các thành phố khác tại Việt Nam nói chung.

Đầu tư xây dựng thư viện có thể phát triển văn hóa đọc?/Nguyễn Hương//trang tin điện tử Văn hóa thể thao & Du lịch.- ngày 27/11/2013.

Kim Chi sưu tầm

Số lần đọc: 2473
Tin liên quan