15.08.2021

          Quý độc giả thân mến! Ethel Lilian Voynich (1864 - 1960), là một tiểu thuyết gia, nhạc sĩ người Anh có khuynh hướng ủng hộ những phong trào cách mạng tiên tiến. Bà được sinh ra trong một gia đình học vấn cao. Cha bà là nhà toán học nổi tiếng George Boole. Mẹ là Mary Everest, một triết gia và giáo sư toán học. Bà là cháu gái của nhà địa lý  học George Everest - người tìm ra ngọn núi Everest, đinh núi cao nhất thế giới. Thời thanh niên, bà đã đi vòng quanh châu Âu, gặp gỡ nhiều nhà cách mạng nổi tiếng thời bấy giờ, điều này giúp bà có nhiều trải nghiệm thực tế để viết nên tác phẩm bất hủ Ruồi trâu.

          "Ruồi trâu" là một tiểu thuyết nổi tiếng mà nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam cũng như thanh niên tiến bộ trên thế giới yêu thích. Bối cảnh chính của tác phẩm là tình hình nước Ý vào thế kỷ 19. Thời đó, đất nước này đang bị chia cắt, kiểm soát của đế quốc Áo. Tất cả các phong trào cách mạng nhằm thống nhất nước Ý đều bị đàn áp dã man. Áctơ (Sau này đổi tên thành Rivarét, biệt danh Ruồi trâu) là nhân vật chính của tác phẩm, một người thanh niên với lý tưởng cách mạng cao đẹp, khát khao giải phóng nước Ý, mang đến tự do, độc lập. Anh cùng với đồng đội mình đã chiến đấu với ý chí kiên cường, bất khuất và hy sinh cả cuộc đời mình cho lý tưởng.

          Bạn đọc thân mến! Nếu các bạn từng sống tại nông thôn, chắc sẽ không lạ gì với hình ảnh con ruồi trâu, đó là một loài ruồi sống ký sinh trên cơ thể động vật. Nếu bị ruồi trâu cắn, bạn sẽ thấy giống như lưỡi dao lam cứa vào da và chảy máu ngay. Khi nghe tên tác phẩm Ruồi trâu, có thể bạn đọc sẽ tưởng tượng sách viết về một loài vật bẩn thỉu chuyên hút máu người và động vật. Tuy nhiên, không có một loài vật nào như thế xuất hiện trong tác phẩm cả. Ethel Lilian Voynich khắc họa nên Ruồi trâu là hình ảnh những “lưỡi dao găm” cắm vào bọn đế quốc, mật thám và cả các cha cố đạo ngăn cản, đàn áp phong trào cách mạng giải phóng nước Ý. Đọc tới những trang sách cuối cùng, bạn đọc sẽ hiểu được lý do vì sao bà lựa chọn loài ruồi trâu mà không phải bất kỳ một loài vật cao quý hay đẹp đẽ nào khác.

          Tác phẩm được chia thành 3 phần theo hành trình từ lúc Áctơ là một thanh niên đến khi trưởng thành và “thoát xác” trở thành Rivarét với bí danh Ruồi trâu.

          Ở phần thứ nhất chúng ta được nhìn thấy hình ảnh chàng trai trẻ Áctơ hiền lành, yêu đời, lạc quan và tôn thờ Chúa, tôn kính cha đạo Môntaneli. Những tưởng cuộc đời sẽ êm đẹp theo mãi đối với chàng thanh niên ấy. Sau đó, anh được tiếp cận phong trào “Nước Ý trẻ” - tức phong trào giải phóng nước Ý khỏi bọn đế quốc Áo. Một biến cố xảy ra, khiến Áctơ bị bọn đế quốc bắt oan. Sau lần bị bắt ấy, cả thế giới quay lưng lại với anh. Đau khổ nhất là người con gái Giêma anh yêu thương cũng hiểu lầm anh, rời xa anh. Đặc biệt hơn, anh phát hiện cha đạo Môntaneli mà anh tôn kính lại che giấu một bí mật khủng khiếp liên quan đến cuộc đời anh. Trong giây phút tuyệt vọng, anh đã đập phá mọi thứ, kể cả tượng thánh bằng đất sét và có ý định tự sát. Tuy nhiên sau đó anh bừng tỉnh, tìm cách thoát khỏi thực tại, bôn ba khắp thế giới và trở lại sau 13 năm.

          Sang phần thứ hai và phần thứ ba, tức là sau 13 năm sau, Áctơ xuất hiện trở lại với cái tên Rivarét, biệt danh là Ruồi trâu. Người đọc sẽ hoàn toàn bất ngờ với sự trở lại này khi Ruồi trâu mang thân hình xấu xí, một chân bị què, gương mặt có vết chém, sức khỏe yếu đi với những cơn bệnh sốt dai dẳng. Đó là hậu quả của chàng trai Áctơ sau 13 năm bôn ba khắp nơi, trải qua nhiều công việc như một nô lệ, bị tra tấn, đánh đập dã man. Anh trở thành một nhà báo, một nhà hoạt động cách mạng chuyên châm chích vào bọn đế quốc, mật thám. Anh gặp lại Giêma và cùng hoạt động cách mạng với cô, tuy nhiên anh không tiết lộ thân phận mình cho tới tận lúc hy sinh. Anh lập và thực hiện kế hoạch vận chuyển vũ khí để đồng đội đứng lên khởi nghĩa nhưng không may bị bọn đế quốc bắt giam, tra tấn, đem xử bắn. Trước khi bị Tòa án binh của bọn đế quốc xử bắn, Hồng ý Môntaneli đến thăm anh. Trong lúc xúc động, anh đã tiết lộ mình là Áctơ, là con ruột của Môntaneli. Những giây phút tình phụ tử được tác giả khắc họa đầy xúc động, xót xa. Những vết thương về thể xác tuy đau nhưng không thể đớn đau hơn thương tổn về tinh thần, khi cha rất yêu thương anh nhưng lại giành trọn tâm trí cho một thứ khác. Trong những giây phút sau cùng, anh khẩn thiết nói với cha ruột là Hồng y Môntaneli: “Con không đòi hỏi gì cả. Có ai cưỡng ép tình yêu bao giờ? Cha được tự do chọn người mà cha yêu quý nhất giữa con và ông ta. Nếu cha yêu quý ông ta nhất, cha cứ việc chọn ông ta”. Môntaneli mặc dù yêu con trai nhưng lại chọn Chúa, mặc nhiên cho Tòa án binh của bọn đế quốc đem Ruồi trâu ra xử bắn.

          Trong tác phẩm Thép đã tôi thế đấy, nhân vật chính Pavel đã đọc cuốn Ruồi trâu cho tất cả những đồng chí của mình cùng nghe và chia sẻ tình cảm ngưỡng mộ với Ruồi trâu, một con người đã sống vì lý tưởng cách mạng: "Câu chuyện bi thảm thật. Ai mà tưởng tượng được có những con người bản lĩnh như thế trên đời này. Một con người thường không thể chịu cực hình đến độ ấy. Nhưng khi người ấy vì lý tưởng mà chiến đấu thì nhất định giữ vững được tinh thần".

          Trước khi bị xử bắn Ruồi trâu yêu cầu: “Xin ông đừng để cho họ trói hoặc bịt mắt tôi. Tôi sẽ đứng yên”. Hình ảnh này khiến độc giả nhớ lại hình ảnh của anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi trước lúc hy sinh. Tại pháp trường, khi địch bịt mắt anh (Trỗi), anh giật tấm băng đen rồi nói:

          “Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!”

          Giây phút cuối cùng, anh dõng dạc hô to:

          “Hãy nhớ lấy lời tôi
          Đả đảo đế quốc Mỹ
          Đả đảo Nguyễn Khánh
          Hồ Chí Minh muôn năm!
          Hồ Chí Minh muôn năm!
          Việt Nam muôn năm!”

          Đoạn kết của tác phẩm Ruồi trâu là lá thư cuối đời mà Rivarét gửi cho người con gái anh yêu từ thuở còn trẻ. Như vậy, ngoài những lý tưởng cách mạng, lý tưởng sống đẹp pha lẫn nỗi thương đau của chiến tranh, sự xung đột, mâu thuẫn của chính trị, tôn giáo thì Ruồi trâu còn là một câu chuyện tình thật đẹp, lãng mạn. Cuối thư là câu thơ của nhà thơ William Blake mà hai người cùng học với nhau thời thơ ấu:

          “Vẫn là ta                               

          Chú ruồi sung sướng

          Sống xứng đáng

          Chết chẳng vấn vương.”

          Nguyên văn: 

          “Then am I

          A happy fly

          If I live

          Or if I die”.

          Mời các bạn tìm đọc tác phẩm Ruồi trâu của Tác giả Ethel Lilian Voynich để hiểu thêm về Ruồi Trâu, một nhà hoạt động cách mạng kiên cường./.                                                                                                

                                                                                                Thiên Cơ

Số lần đọc: 81
Tin liên quan