07.07.2014
Hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong thư viện/ Trần Thị Minh Nguyệt.- Tái bản lần thứ nhất, có sửa chữa, bổ sung.- H.: Giáo dục, 2007.- 156tr.; 21cm

Sách thiếu nhi thường được trình bày dưới dạng một tác phẩm văn học, với hình tượng nhân vật hấp dẫn, ngôn ngữ giàu tính biểu cảm sẽ tác động vào tâm hồn, tình cảm của các em, có ý nghĩa quan trọng trong nhận thức đạo đức rạch ròi, phân minh: “tốt – xấu” , “hiền hậu – độc ác” , “thật thà – gian dối”. 

Đọc sách là một quá trình tiếp cận và lĩnh hội các giá trị văn hóa được thể hiện trong sách báo vì vậy hướng dẫn đọc sách cho thiếu nhi là biện pháp giáo dục đạo đức cho các em bằng phương tiện sách thiếu nhi, thông qua hoạt động đọc sách. Với hoạt động này năng lực cảm thụ, lĩnh hội sách của các em được nâng cao.

Chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng là mối quan tâm của cả xã hội ta ngày nay. Để làm được điều này đòi hỏi phải có sự tham gia của nhiều tổ chức, nhiều lực lượng xã hội, trong đó có vai trò của các thư viện và phòng đọc sách thiếu nhi, vì ở đây các em sẽ được hướng dẫn lựa chọn sách thích hợp, được trang bị phương pháp, kỹ năng đọc, khả năng cảm thụ, lĩnh hội những giá trị văn hóa và thẩm mỹ. Ngày nay việc hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong các thư viện, đặc biệt trong hệ thống thư viện công cộng đang được quan tâm và phát triển rộng rãi.

Hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong thư việnđề cập một cách toàn diện khi quan sát và nghiên cứu tâm lý bạn đọc thiếu nhi và các hoạt động hướng dẫn các em đọc sách.

Nội dung sách nêu rõ những vấn đề sau đây:

Đọc sách với sự phát triển nhân cách tuổi thiếu nhi, trong đó có sự hình thành và phát triển nhân cách tuổi thiếu nhi, những nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển nhân cách của thiếu nhi.

Nhu cầu và hứng thú đọc của thiếu nhi Việt Nam đang được phát triển, biến đổi dưới sự chi phối của các yếu tố đời sống vật chất, các hoạt động tinh thần, các đặc điểm giới tính và lứa tuổi. Thỏa mản đầy đủ nhu cầu đọc của các em, điều chỉnh và hạn chế những hứng thú lệch lạc trong quá trình đọc sách là nhiệm vụ của xã hội, gia đình, nhiều cơ quan và tổ chức, trong đó có vai trò quan trọng của các thư viện, phòng đọc sách phục vụ thiếu nhi.

Các hình thức và phương pháp hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong thư viện chẳng hạn như: Hướng dẫn lựa chọn sách và lập kế hoạch đọc sách; Hướng dẫn cách đọc và hiểu nội dung sách tức là cán bộ thư viện cần phải hướng dẫn các em cách đọc sách và cách thức ghi nhớ, vận dụng những điều đã đọc trong sách vào cuộc sống; Mạn đàm trao đổi về những cuốn sách đã đọc, tức là khi nhận sách các em trả, người làm thư viện như chúng ta có thể hiểu các em thích điều gì, các em đọc như thế nào, ý nghĩ nào, tình cảm nào đã được khơi gợi sau khi đọc cuốn sách…; Hướng dẫn viết nhận xét sau khi đọc, đây là hình thức hướng dẫn các em ghi chép lại, thể hiện lại những điều đã hiểu, đã cảm nhận được qua trang sách bằng ngôn ngữ của chính các em; Giáo dục phong cách ứng xử có văn hóa với sách báo, trước hết phải giáo dục và bồi dưỡng cho các em lòng yêu quý sách báo, tạo thói quen tốt trong khi đọc sách báo như: không làm rách, làm nhàu, làm cong mép giấy hay bìa sách., tay bẩn không cầm vào sách…; Tuyên truyền sách trực quan là hình thức hướng dẫn các em lựa chọn những cuốn sách thích hợp thông qua các hình ảnh trực quan, sinh động về sách; Đọc diễn cảm và kể chuyện là thể hiện nội dung câu chuyện bằng ngôn ngữ, với sự hỗ trợ của các phương tiện biểu cảm, trực quan sinh động như lời nói, điệu bộ, cử chỉ… giúp các em hiểu sâu hơn, cảm thụ trọn vẹn hơn nội dung cuốn sách, đồng thời làm cho các em yêu sách hơn; Thi đọc sách, thực chất là một cuộc trao đổi, thảo luận về những điều đã đọc thông qua việc trả lời những câu hỏi theo nội dung sách dưới hình thức trò chơi lý thú và bổ ích, thực hiện phương châm giáo dục trẻ em “chơi mà học, học mà chơi”; Dạ hội văn học là hình thức hướng dẫn đặc biệt, quá trình thực hiện rất công phu mất khá nhiều công sức trong khâu xây dựng kịch bản, luyện tập và trình diễn tập thể; Tạp chí miệng thực chất là một chương trình sinh hoạt định kỳ do thư viện thiếu nhi tổ chức với những chuyên đề khác nhau; Giới thiệu sách là cung cấp những thông tin cơ bản về hình thức và nội dung cuốn sách để kích thích các em tìm đọc, đây là một hình thức hướng dẫn các em lựa chọn sách một cách tích cực.

Nâng cao hiệu quả đọc sách cho thiếu nhi trong thư viện cần phải phát triển màng lưới thư viện và phòng đọc sách cho thiếu nhi rộng khắp trên cả nước, để sách báo thiếu nhi có thể đến với mọi trẻ em Việt Nam và trở thành người bạn đường thân thiết của các em; phát triển và nâng cao chất lượng vốn tài liệu trong thư viện và phòng đọc sách dành cho thiếu nhi, từng bước trang bị các phương tiện kỹ thuật hiện đại trợ giúp cho việc đọc và hướng dẫn đọc cho các em như: tivi, vidio, máy chiếu, máy vi tính…; Gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội với việc hướng dẫn thiếu nhi đọc sách, sự phối hợp này nhằm cải tiến hình thức hướng dẫn đọc trong các thư viện và phòng đọc sách dành cho thiếu nhi ở Việt Nam hiện nay; Nâng cao chất lượng xuất bản sách thiếu nhi, tạo điều kiện cho sự ra đời các tác phẩm có giá trị dành cho các em.; Nâng cao trình độ cán bộ thư viện thiếu nhi thông qua việc phối hợp tổ chức các lớp bồi dưỡng cho cán bộ chuyên trách về kiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động hướng dẫn đọc, hiểu biết về tâm lý lứa tuổi thiếu nhi, đặc điểm hình thành nhân cách của thiếu nhi, đặc điểm nhu cầu hứng thú đọc sách trong thư viện, muốn vậy mỗi cán bộ thư viện phải tự hoàn thiện và nâng cao kỹ năng công tác của mình.

Tuy nhiên, một số bộ phận khá lớn thiếu nhi ở nước ta, đặc biệt là các em sống ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa… chưa có điều kiện để sử dụng sách trong thư viện và chưa được hướng dẫn đọc sách. Để phát huy tác dụng của sách báo tới việc phát triển nhân cách của các em, cần phải phát triển và củng cố màng lưới thư viện, phòng đọc sách phục vụ thiếu nhi. Chỉ có như vậy, sách báo thiếu nhi và thư viện mới thực sự đóng vai trò tích cực trong sự nghiệp trồng người, sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ của đất nước.

Hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong thư viện là tài liệu tham khảo có giá trị cho các cán bộ phục vụ thiếu nhi trong hệ thống thư viện công cộng, hệ thống thư viện trường phổ thông, các phòng đọc sách trong các nhà thiếu nhi trên phạm vi toàn quốc cũng như các bậc cha mẹ quan tâm tới việc đọc sách của con em mình.

Độc giả có thể tìm đọc cuốn “Hướng dẫn thiếu nhi đọc sách trong thư viện”  tại Thư viện tỉnh Kiên Giang.

Thu Phụng

Số lần đọc: 1621
Tin liên quan