15.04.2015
Hòn Đất : tiểu thuyết / Anh Đức .- H. : Văn học , 2006 .- 375tr. ; 19cm .- (Văn chương một thời để nhớ)

Hòn Đất là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của nền văn học chống Mỹ ở miền Nam. Tác phẩm đã phản ánh kịp thời hiện thực cách mạng miền Nam trong giai đoạn chiến tranh đặc biệt. Tác giả vừa nêu được phẩm chất tiêu biểu của những chiến sĩ giải phóng miền Nam, vừa mô tả được tính cách của con người Nam bộ: chất phác, thật thà, nhân hậu. Lên trên hết là hình ảnh các nhân vật nữ: Quyên – em chị Sứ - cô du kích trẻ đẹp người, đẹp nết; Mẹ Sáu – mẹ chị Sứ luôn tự hào về con mình trong khi nỗi lòng đang quặn thắt; Bà Cà Xợi – mẹ tên trung úy Xăm, mang trong lòng một tâm trạng bi kịch, biết con mình là kẻ ác ôn nhưng không sao ngăn được.

 Và... vượt trội hơn cả là chị Sứ, một nữ du kích có nhiều đức tính cao quý, như: đằm thắm, bất khuất, ngoan cường... Cuối cùng, chị Sứ hy sinh vì sự sống của đồng đội và vì lý tưởng cách mạng mà chị nguyện suốt đời tin yêu. Đó là hình tượng nguyên mẫu của chị Phan Thị Ràng - liệt sĩ, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, mà trong tiểu thuyết tác giả đặt tên là Sứ. Một loài cây thân thiết với quê hương Hòn Đất.

 Hòn đất ta như lần về lịch sử năm xưa; nơi mà cuộc chiến đấu của nhân dân ta với địch đang diễn ra ác liệt tại xứ Hòn vào đầu năm 1962, giữa một bên là 17 người của đội du kích xã với vũ khí thô sơ bị bao vây trong hang Hòn, với một bên là cả một đại đội biệt kích được trang bị đầy đủ vũ khí hiện đại cùng những thủ đoạn độc ác.

Nhưng đội du kích vẫn kiên cường chiến đấu không ngại hy sinh gian khổ. Trong cuộc chiến đấu đầy cam go ấy, chị Sứ xung phong liều mình ra khỏi hang lấy nước suối để giữ lấy sự sống của đồng đội mình đang quyết tâm cố thủ chiến đấu với địch trong hang.

Trên đường đi chị đã bị địch vây bắt. Chúng tra tấn chị rất dã man và dùng nhiều thủ đoạn hòng dụ dỗ chị hãy kêu gọi đồng đội trong hang đầu hàng, nhưng chị vẫn một lòng kiên cường chống trả, quyết không khuất phục.

 Ngược lại với sự kiên cường của chị Sứ thì sự hoang mang của tên thiếu tá và tên trung úy Xăm càng gia tăng, khi đã trổ hết mưu kế vẫn không dụ được chị đầu hàng, chúng tiến hành nhiều thủ đoạn tra tấn, treo chị lên cây dừa, tiếp tục dẫn mẹ Sáu đến hòng làm lay chuyển lòng chị. Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời mà bọn giặc buộc mẹ nói bảo con mẹ và kêu gọi các đồng chí trong hang đầu hàng. Nỗi quặn đau cùng lòng tự hào về con của mẹ Sáu đã góp phần cho thắng lợi cách mạng ở miền Nam.

Sợ hãi, trước tinh thần bất khuất quật cường của chị, ngày 8 tháng 1 năm 1962 địch đã mang chị đi hành hình, chúng chém đầu chị và chém đến dao thứ tư mới giết được chị. Nào phải lưỡi dao Mỹ không bén! Đây chính bởi lưỡi dao chạm phải một suối tóc tốt tươi nhất, suối tóc của hai mươi lăm tuổi đời người con gái bất khuất anh hùng.

Và rồi Chị sứ đã hy sinh kiên trung trên mảnh đất xứ Hòn!

   “Chị ngã xuống cho quê hương độc lập

               Ngàn đời sau còn mãi ghi danh

     Người con gái khí phách liệt oanh

               Huyền thoại chị lưu danh muôn thuở!"

 

Hòn Đất là một tiểu thuyết viết về cuộc chiến đấu mà cũng là một tiểu thuyết về một đời người con gái. Nhà văn Anh Đức đã rút ra từ nhiều mẫu người con gái miền Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang để đúc lại thành một người. Đó là chị Sứ-tên thật Phan Thị Ràng. Tác phẩm đã xây dựng từ một nguyên mẫu thành nhân vật văn học để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng bạn đọc gần xa.

Thu Phụng 

Số lần đọc: 1447
Tin liên quan