14.10.2015
Hệ thống thư viện công cộng tỉnh Kiên Giang hiện có 01 thư viện tỉnh, 13/15 thư viện huyện, thị, thành phố và khoảng trên, dưới 100 thư viện, phòng đọc, tủ sách ở cơ sở do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư xây dựng. Ngoài ra còn có tủ sách pháp luật, điểm Bưu điện văn hóa xã do Sở Tư pháp, Sở Thông tin và Truyền thông chỉ đạo và quản lý. Cùng với sự nỗ lực của ngành chủ quản, chính quyền các cấp; sự quan tâm ủng hộ của các cấp, các ngành, mạnh thường quân và bạn đọc, những năm qua hệ thống thư viện, phòng đọc, tủ sách cơ sở có nhiều cố gắng duy trì hoạt động phục vụ nhu cầu văn hóa đọc của nhân dân vùng nông thôn. Tuy nhiên, các thư viện, phòng đọc, tủ sách đang hoạt động trong điều kiện còn không ít khó khăn.

Có dịp tham gia cùng Đoàn kiểm tra Ban Chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" Tỉnh kiểm tra xét, công nhận các xã, phường, thị trấn đạt chuẩn văn hóa, điều chúng tôi khá quan tâm là hiệu quả hoạt động của thư viện hay tủ sách pháp luật tại cơ sở. Là một trong những tiêu chuẩn có điểm số không lớn (3 điểm) trong số 100 điểm tại thang bảng điểm trong Quy chế quy định tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận danh hiệu xã, phường, thị trấn đạt chuẩn văn hóa trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, đa số các xã, phường, thị trấn được kiểm tra đều bị trừ điểm với lý do: có tủ sách pháp luật nhưng chưa được thường xuyên bổ sung, cập nhật các loại sách, báo và tài liệu tuyên truyền; hiệu quả hoạt động chưa cao, chưa thu hút được nhân dân đến tham gia đọc sách.

Xây dựng phòng đọc sách điểm Bưu điện Văn hóa xã Vĩnh Hòa huyện U Minh Thượng  và xã Đông Yên huyện An Biên, ảnh Kim Chi

Xây dựng tủ sách xã Thới Quản, huyện Gò Quao, Ảnh Thu Thủy

  Đầu năm nay, trong đợt kiểm tra xét, công nhận các xã, phường, thị trấn đạt chuẩn văn hóa giai đoạn năm 2012 - 2014, qua kiểm tra thực tế tại 11 xã, phường, thị trấn thuộc thành phố Rạch Giá, huyện Châu Thành, Gò Quao, Tân Hiệp, Phú Quốc, U Minh Thượng, An Minh và thị xã Hà Tiên, có 6/11 đơn vị bị trừ điểm ở tiêu chuẩn tủ sách pháp luật. Thực tế, tủ sách pháp luật hay thư viện hầu hết đều được các xã, phường, thị trấn bố trí tại một phòng nhỏ ngay trong trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn. Mặc dù hàng năm các tủ sách pháp luật đều được cấp 2 triệu đồng để bổ sung thêm nguồn sách, báo (chủ yếu là sách pháp luật) nhưng phần lớn số lượng bản sách hiện có đều ít, dao động từ 200 đến 300 bản sách, vài loại báo, tạp chí. Một số nơi như xã Mong Thọ B, huyện Châu Thành; Tân Hiệp A, huyện Tân Hiệp... có số lượng bản sách nhiều hơn, khoảng trên, dưới 500 bản.

Do tủ sách chưa có nguồn tài liệu phong phú, một số nơi chưa cập nhật kịp thời những luật mới ban hành. Và đặc biệt, địa điểm bố trí tủ sách pháp luật, thư viện tại trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân xã rất khó thu hút người dân địa phương tìm đến đọc. Có lẽ vì vậy mà số lượt người đọc chỉ đếm trên đầu ngón tay, đa số bạn đọc là cán bộ, công chức xã, rất ít đối tượng học sinh, công nhân lao động và nông dân. Đó là thực trạng chung, vậy một số nơi có trụ sở thư viện tương đối khang trang, được bố trí ở khu vực riêng hoặc nằm trong thiết chế Trung tâm Văn hóa Thể thao xã như Thư viện xã Tân Hiệp A - huyện Tân Hiệp, xã Vĩnh Hòa - huyện U Minh Thượng, xã Thới Quản - huyện Gò Quao..., hiệu quả hoạt động ra sao? Được bố trí phòng riêng, có giá, kệ, bàn ghế tương đối, một số thư viện được trang bị cả máy vi tính như Thư viện xã Vĩnh Hòa - huyện U Minh Thượng; vốn sách, báo, tài liệu ở những thư viện này phong phú hơn vì được thư viện tỉnh, thư viện huyện quan tâm bổ sung sách. Cơ sở vật chất tương đối khang trang, thoáng mát, nguồn vốn tư liệu khá, lại được bố trí cán bộ phụ trách, nhưng lượng bạn đọc tìm đến những địa chỉ này chưa nhiều như mong muốn. Trong một đợt công tác, chúng tôi ghé thăm Thư viện xã Tân Hiệp A - huyện Tân Hiệp và Thư viện xã Vĩnh Hòa - huyện U Minh Thượng vào một buổi sáng, thấy thư viện không có người đọc. Trao đổi với cô thủ thư phụ trách thư viện, chúng tôi được biết, lượng bạn đọc tìm đến thư viện có nhưng không nhiều một phần vì thiếu sách hay, sách mới, phần vì hiện nay mạng internet phát triển phổ biến.

Mặt khác, do kinh phí của các xã còn khó khăn nên phần lớn các thư viện xã (trong đó có cả tủ sách pháp luật) đều không được cấp kinh phí bổ sung sách mới, hoặc có nhưng rất hạn chế. Nguồn tư liệu bổ sung cho tủ sách, thư viện xã đều trông chờ từ sự đầu tư của thư viện tỉnh, thư viện huyện, nguồn biếu tặng của các nhà xuất bản, các công ty phát hành sách, hoặc các tập thể, cá nhân trong và ngoài tỉnh.

Ngoài thư viện, tủ sách pháp luật, trên dưới 100 tủ sách, phòng đọc được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch gầy dựng phong trào đọc cho cơ sở từ những năm 2000, đến nay phần lớn đều hoạt động khó khăn. Do chỉ bố trí được người quản lý kiêm nhiệm, thiếu kệ, tủ và hầu như không được bổ sung sách mới (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch bổ sung vốn sách ban đầu) nên vừa ít thu hút được bạn đọc, vừa không tránh khỏi tình trạng thất thoát sách.

Hoạt động thư viện ở cơ sở đã khó khăn vậy, còn hệ thống thư viện huyện, thị, thành phố thì sao? Kiên Giang hiện có 13/15 thư viện huyện, thị, thành phố, mỗi thư viện đều bố trí được từ 01 đến 02 cán bộ phụ trách hoặc kiêm nhiệm các công việc khác của Phòng Văn hóa và Thông tin hoặc Trung tâm Văn hóa Thể thao (Du lịch). Nhiều năm qua, nguồn sách mới bổ sung duy nhất của hầu hết các thư viện huyện vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc Khmer là sách từ Chương trình mục tiêu Quốc gia. Trung bình, mỗi năm các thư viện huyện, thị trong tỉnh được tiếp nhận từ 3.000 đến 5.000 bản sách mới từ chương trình này. Nhờ nguồn sách mới này mà các huyện, thị cố gắng duy trì việc phục vụ bạn đọc  thường xuyên tại chỗ, cho mượn tài liệu về nhà và tìm ra các phương thức phục vụ linh hoạt phù hợp với điều kiện, đặc thù địa phương và nhu cầu của nhiều đối tượng người đọc. Đó là túi sách lưu động của thư viện huyện Châu Thành, huyện Gò Quao; luân chuyển sách, báo xuống các điểm đọc sách, báo cộng đồng của thư viện huyện Kiên Hải; luân chuyển sách đến bệnh viện, trường học của thư viện huyện An Minh; luân chuyển sách đến phòng đọc, tủ sách xã, ấp và gia đình của thư viện huyện Hòn Đất, huyện Phú Quốc, huyện An Biên, huyện Châu Thành… Riêng thư viện huyện Hòn Đất còn tổ chức các cuộc trưng bày giới thiệu sách theo chuyên đề kỷ niệm những ngày lễ lớn, những sự kiện chính trị quan trọng của huyện và tỉnh; thư viện huyện Châu Thành duy trì việc giới thiệu sách qua sóng truyền thanh với tiết mục thư viện truyền thanh tổ chức định kỳ hàng tháng.

Trong điều kiện Thư viện tỉnh Kiên Giang nói chung, thư viện huyện, thị xã, thành phố nói riêng còn đang gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn; phần lớn các thư viện đều không có kinh phí bổ sung sách, việc quan tâm bố trí kinh phí hỗ trợ sách trong Chương trình mục tiêu Quốc gia đã mang lại hiệu quả to lớn. Đó là, tăng vốn tài liệu cho các thư viện huyện, thị xã, thành phố của tỉnh; kịp thời bổ sung tư liệu mới phù hợp với thị hiếu và đáp ứng nhu cầu văn hóa đọc cho mọi đối tượng người đọc. Đồng thời, tiếp tục duy trì, hình thành thói quen đọc sách báo trong nhân dân từ thành thị đến vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.

Tuy nhiên, sau năm 2015, Chương trình mục tiêu Quốc gia sẽ không còn chương trình hỗ trợ sách cho cơ sở, hệ thống thư viện huyện, thị, thành phố và cơ sở các tỉnh vùng sâu, vùng xa nói chung, Kiên Giang nói riêng sẽ tiếp tục thiếu vốn sách mới. Và xem ra giải pháp thu hút người đọc tìm đến thư viện lại càng thêm khó khăn./.

                                                                                        Thu Thủy

Số lần đọc: 1882
Tin liên quan